วันที่ 7 ตุลาคม 2569 ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม เป็นประธานในงานแถลงข่าวและส่งมอบนวัตกรรม “รับมือภัยน้ำ ด้วยวิจัยและนวัตกรรม : รู้ทัน บรรเทา เยียวยา ฟื้นฟู” จัดโดยสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ(วช.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ร่วมกับ หน่วยงานภาคีเครือข่ายวิจัย พร้อมกันนี้ นายดนุพร ปุณณกันต์ ผู้ช่วยรัฐมนตรีประจำกระทรวง อว. ร่วมในกิจกรรม โดยมี ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ กล่าวรายงานการใช้ประโยชน์จากผลงานวิจัยเพื่อรับมือภัยน้ำ และนักประดิษฐ์ นักวิจัย และกลุ่มผู้ใช้ประโยชน์ เข้าร่วมพิธี ณ ศูนย์ส่งเสริมการวิจัยเพื่อมรดกทางวัฒนธรรม อาคาร วช.8
ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ กล่าวว่า เมื่อมีสถานการณ์ภัยพิบัติเกิดขึ้น งานวิจัยและนวัตกรรม จะเป็นอีกกลไกสำคัญ ที่จะสามารถแสดงให้เห็นการนำไปใช้ประโยชน์ การตอบโจทย์ความต้องการและแก้ไขปัญหาของประชาชน ซึ่งเป็นความท้าทายที่จำเป็นต้องอาศัยการบูรณาการข้อมูล เทคโนโลยี และองค์ความรู้จากงานวิจัย เพื่อช่วยยกระดับศักยภาพของไทย ในแต่ละด้านในการเตรียมความพร้อม รับมือ และลดผลกระทบจากภัยพิบัติได้อย่างมีประสิทธิภาพ รวมทั้ง สามารถนำไปใช้ในการช่วยเหลือประชาชน การฟื้นฟูพื้นที่ และการดูแลคุณภาพชีวิตภายหลังสถานการณ์คลี่คลาย เพื่อให้ประชาชนสามารถกลับคืนสู่ภาวะปกติได้โดยเร็ว
ทั้งนี้ สิ่งสำคัญในการร่วมกันผลักดันผลงานวิจัยและนวัตกรรมจากห้องปฏิบัติการไปสู่การใช้งานจริง และขยายผลไปยังพื้นที่ที่มีความต้องการอย่างเหมาะสม การนำเทคโนโลยีและนวัตกรรมไปทดลองใช้ในพื้นที่จริง จะช่วยให้นักวิจัยสามารถเรียนรู้จากปัญหาและข้อจำกัดที่เกิดขึ้น เพิ่มความเชื่อมั่น เพื่อนำงานวิจัยและนวัตกรรม มาเพิ่มประสิทธิภาพให้ตอบโจทย์ ช่วยเหลือและแก้ไขปัญหาให้มีคุณภาพยิ่งขึ้น
“วันนี้จึงถือเป็นหมุดหมายสำคัญในการเตรียมความพร้อมและเชื่อมโยงการทำงานระหว่างหน่วยงาน นักวิจัย และภาคส่วนต่าง ๆ เพื่อผลักดันนวัตกรรมไทยไปสู่การใช้งานจริงในพื้นที่ โดยเฉพาะการรับมือกับภัยธรรมชาติที่จำเป็นต้องใช้ข้อมูลอย่างเป็นระบบและบูรณาการ เพื่อให้สามารถประเมินสถานการณ์ วางแผนการช่วยเหลือ และสร้างความมั่นใจให้แก่ประชาชนได้อย่างทันท่วงที ขณะเดียวกัน การบรรเทาผลกระทบ การเยียวยา และการฟื้นฟูภายหลังเกิดภัย ก็เป็นอีกหนึ่งภารกิจสำคัญ” รมว.อว. กล่าว
ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ กล่าวว่า วช. ภายใต้ อว. ในฐานะหน่วยงานบริหารจัดการทุนวิจัยและนวัตกรรมของประเทศ พร้อมนำผลงานวิจัยและนวัตกรรมที่เกี่ยวข้องกับการรับมือภัยพิบัติมาส่งมอบ โดยมีแนวคิดในการรับมือคือ “รู้ทัน บรรเทา เยียวยา ฟื้นฟู” ซึ่งครอบคลุมการจัดการภัยพิบัติในแต่ละระยะ ตั้งแต่ก่อนเกิดภัย ระหว่างเกิดภัย และภายหลังสถานการณ์คลี่คลาย โดยมีนวัตกรรมที่ทำหน้าที่เป็นเครื่องมือเฝ้าระวังและประเมินความเสี่ยง ช่วยสำรวจ สนับสนุนและดูแลประชาชนทุกกลุ่มในภาวะฉุกเฉิน ตลอดจนดูแลพื้นที่และสิ่งแวดล้อมหลังสถานการณ์คลี่คลาย ซึ่งจะสะท้อนการประยุกต์ใช้วิทยาศาสตร์ วิจัย และเทคโนโลยีในการดูแลคุณภาพชีวิตของประชาชนได้อย่างแท้จริง
สำหรับการส่งมอบนวัตกรรมรับมือภัยน้ำภายใต้การสนับสนุนทุนวิจัยจาก วช. ได้รับเกียรติจาก ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ ส่งมอบให้แก่กลุ่มผู้ใช้งาน หน่วยงานในพื้นที่ รวมถึงผู้ที่เกี่ยวข้อง เพื่อสนับสนุนการรับมือภัยพิบัติอย่างครอบคลุมและเหมาะสมในแต่ละพื้นที่ จำนวน 7 นวัตกรรม ประกอบด้วย
- นวัตกรรมสีเขียวจากขยะพลาสติกเพื่อฟื้นฟูพื้นที่โรงเรียนประสบอุทกภัยในกรุงเทพมหานคร มอบให้กับ มูลนิธิศูนย์พัฒนาเด็กคลองจั่น จำนวน 38 ชุด
- AGENT 29 คอปเปอร์นาโนรูปเข็ม นวัตกรรมป้องกันจุลชีพหลังภัยพิบัติน้ำท่วม มอบให้กับ สถาบันอาชีวศึกษาและชุมชน 33 แห่ง จำนวน 700 แกลลอน
- นวัตกรรม CLEAR SOIL ผลิตภัณฑ์สำหรับย่อยสลายโลหะหนักเพื่อฟื้นฟูสภาพดิน มอบให้กับ เครือข่ายเกษตรกรและวิสาหกิจชุมชน 10 แห่ง จำนวน 1,000 ขวด
- นวัตกรรมออกซิเจนกระป๋องสำหรับพกพา มอบให้กับ เทศบาลเมืองปทุมธานีและศูนย์บริการสาธารณสุข 24 บางเขน จำนวน 250 กระป๋อง
- นวัตกรรมแพลตฟอร์มอัจฉริยะ Flood Eye และเครือข่ายเซนเซอร์ Flood Boy เพื่อการเฝ้าระวังและประเมินความเสี่ยงอุทกภัยเชิงพื้นที่ มอบให้กับชุมชน 10 แห่ง ในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา จังหวัดสมุทรสาคร และจังหวัดนนทบุรี
- ระบบอากาศยานไร้คนขับเพื่อการสำรวจและสนับสนุนการจัดการภัยพิบัติอุทกภัย มอบให้กับ สำนักงานป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยจังหวัดพระนครศรีอยุธยา
- นวัตกรรมชุดยังชีพสำหรับแมวในภาวะน้ำท่วม (Gatti Bag & Gatti Box) มอบให้กับ คณะสัตวแพทย์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ จำนวน 10 ชุด
ภายในงานยังมีการเสวนาเรื่อง “RE:THINK RE:BUILD RE:LIVE คิดใหม่ ฟื้นใหม่ กลับมาใช้ชีวิตอย่างมั่นคง” เผยแพร่ผลงานวิจัยและนวัตกรรมเด่นที่ได้รับการสนับสนุนจาก วช. ในการเฝ้าระวัง ช่วยเหลือ และฟื้นฟูผู้ประสบภัย ดังนี้ “รู้ทันก่อนภัยมา Flood Eye & Flood Boy : นวัตกรรมเฝ้าระวังและประเมินความเสี่ยงอุทกภัยเชิงพื้นที่” โดย ผศ.ณัฐพล รังสฤษฎ์วรการ มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง และ ศ.ปฏิบัติ ดร.เศรษฐ์ สัมภัตตะกุล มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, “ฟื้นพลังในภาวะวิกฤตนวัตกรรมออกซิเจนกระป๋อง : อากาศแห่งความหวังเพื่อผู้ประสบภัย” โดย รศ.ดร.อนรรฆ ขันธะชวนะ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี และ “เทคโนโลยีเพื่อชีวิตโดรนอัจฉริยะ : บินฝ่าวิกฤต ช่วยเหลือผู้ประสบภัยอย่างทันท่วงที” โดย นายพิศิษฐ์ มิตรเกื้อกูล สมาคมกีฬาเครื่องบินจำลองและวิทยุบังคับ
พร้อมด้วย การเสวนาเรื่อง “RE:BUILD ฟื้นใหม่ ด้วยวิจัยและนวัตกรรม” ที่สะท้อนการนำองค์ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมมาประยุกต์ใช้เพื่อฟื้นฟูพื้นที่และคุณภาพชีวิตประชาชนหลังเกิดภัยพิบัติใน 3 ประเด็น ดังนี้ “ฟื้นพื้นที่ : เปลี่ยนขยะ สร้างพื้นที่ใหม่หลังน้ำท่วม” โดย ผศ.ดร.เวชสวรรค์ หล้ากาศ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่, “ฟื้นความปลอดภัย : นาโนเทคโนโลยีเพื่อความปลอดภัยหลังภัยพิบัติ” โดย ศ.ดร.สนอง เอกสิทธิ์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และ “ฟื้นผืนดิน : พลิกฟื้นผืนดิน สู่สิ่งแวดล้อมที่ปลอดภัย” โดย รศ.ดร.ดุสิต อธินุวัฒน์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
ใส่ความเห็น